Đề cương ôn thi cao học kinh tế năm 2014 – môn Kinh tế học

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ – KHOA KINH TẾ – BỘ MÔN KINH TẾ HỌC

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP

KINH TẾ HỌC

Dành cho ôn thi cao học kinh tế

1. Thời gian: 60 tiêt (4 tín chỉ )
2. Mục tiêu của ôn tập
Hệ thống cho học viên những nguyên tắc cơ bản của kinh tế học mà nó cần thiết cho học
viên suy nghĩ một cách hệ thống về những vấn đề kinh tế. Đồng thời cũng trang bị một vài
kỹ năng và ứng dụng lý thuyết trong phân tích chính sách làm cơ sở cho việc học các môn
học khác ở bậc cao học.
3. Tài liệu học tập:
+ Tài liệu Ôn tập Kinh tế học của Bộ môn Kinh tế học (dành cho tuyển sinh cao
học), Khoa kinh tế

+ Kinh tế học tập 1 và 2 của David Begg, Stanley Fischer và Rudiger Dornbusch. Tái
bản lần thứ tám của Nhà xuất bản Mc Graw Hill, bản dịch tiếng Việt của Nhà xuất bản
Thống kê, năm 2009.

+ Kinh tế học tập 1 và 2 của N. Gregory Mankiw, bản dịch tiếng Việt của Nhà xuất bản
Thống kê, năm 2003.

+ Kinh tế học tập 1 và 2 của Paul A Samuelson và William D. Nordhalls, tái bản lần
thứ nhất, bản dịch của nhà xuất bản Thống kê, năm 2002.

+ Kinh tế học vi mô của Robert S. Pindyck và Daniel L.Rubinfeld, bản dịch của nhà
xuất bản Thống kê Hà nội 1999.

+ Đề cương bài giảng của giảng viên

4. Nội dung ôn tập: gồm 2 phần Kinh tế vi mô (7 chương) và kinh tế vĩ mô (7 chương)

PHẦN 1: KINH TẾ VI MÔ

Chương 1 Nhập môn về kinh tế học

Mục tiêu chính của chương này là nhằm giới thiệu cho sinh viên hiểu khái niệm về Kinh tế
học, phân biệt giữa kinh tế vi mô và kinh tế vĩ mô. Và thông qua mô hình đơn giản của mối
liên hệ giữa người tiêu dùng và các doanh nghiệp, giới thiệu tổng quan nội dung của môn
học.

1.1 Khái niệm về Kinh tế học

1.2 Ba vấn đề cơ bản của tổ chức kinh tế và các mô hình kinh tế .

1.3 Đường giới hạn khả năng sản xuất.

1.4 Sơ đồ chu chuyển của hoạt động kinh tế.

Chương 2 Cầu, cung và Cân bằng thị trường

Mục tiêu chính của chương này là nhằm giới thiệu cho sinh viên hiểu cặn kẻ khái niệm
cung, cầu; phân biệt được sự khác nhau giữa thay đổi lượng cầu, lượng cung và thay đổi
cầu, thay đổi cung. Thông qua mô hình cung cầu lý giải sự hình thành và vận động của giá
cả trong cơ chế thị trường tự do cạnh tranh. Ngoài ra, độ co giãn của cầu và độ co giãn của
cung – những chỉ tiêu đo lường mức độ phản ứng của người tiêu dùng và của nhà sản xuất
trước sự thay đổi của của các biến số kinh tế – cũng sẽ được giải thích cùng với sự vận
dụng. Khái niệm thặng dư của người tiêu dùng và thặng dư của nhà sản xuất là một nội
dung quan trọng của chương này sẽ được giải thích. Đây là những công cụ căn bản quan
trọng để phân tích những tác động đến phúc lợi của các thành phần liên quan cũng như toàn
xã hội trước những chính sách can thiệp của chính phủ vào thị trường. Đồng thời, chúng là
cơ sở để đánh giá tính hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực xã hội của các ngành.

2.1 Cầu

2.2 Cung

2.2 Trạng thái cân bằng của thị trường.

2.3 Sự thay đổi của trạng thái cân bằng thị trường

2.5 Độ co giãn của cầu và độ co giãn của cung

2.6 Vận dụng cung cầu

Chương 3 Lý thuyết lựa chọn của người tiêu dùng.

Hai mục tiêu chính của chương này là phân tích sở thích và khả năng của người tiêu dùng
để rút ra nguyên tắc tối đa hoá lợi ích của họ, đồng thời chứng minh đường cầu dốc xuống.

3.1 Tổng hữu dụng và hữu dụng biên. Quy luật hữu dụng biên giảm dần

3.2 Đường đẳng ích (thể hiện sở thích của người tiêu dùng)

3.3 Đường ngân sách (thể hiện khả năng của người tiêu dùng)

3.4 Lựa chọn phối hợp tối ưu

3.5 Xây dựng Đường cầu thị trường

3.6 Đường thu nhập – tiêu dùng và đường Engel

3.7 Tác động thay thế và tác động thu nhập. Hàng hoá thông thường, hàng cấp thấp

Chương 4 Lý thuyết sản xuất và chi phí

A. Lý thuyết sản xuất

Mục tiêu của phần này giúp sinh viên thấy được mối liên hệ giữa Tổng sản lượng sản xuất
được (đầu ra) và số lượng của các yếu tố sản xuất được sử dụng (đầu vào) trong ngắn hạn
cũng như trong dài hạn. Mặt khác, phải rút ra được nguyên tắc phối hợp tối ưu các yếu tố
sản xuất (tối đa hoá sản lượng từ tổng chi phí đầu tư có hạn hay tối thiểu hoá chi phí từ
tổng sản lượng đã được xác định theo hợp đồng bán hàng). Quy luật năng suất biên giảm
dần và hiệu suất theo quy mô cũng sẽ được phân tích để sinh viên hiểu được bản chất của
các chỉ tiêu chi phí ngắn hạn và dài hạn ở chương sau.

4.1 . Hàm số sản xuất

4.2 Sản xuất với một đầu vào biến đổi

4.3 Sản xuất với hai đầu vào biến đổi

B. Lý thuyết về chi phí

Mục tiêu của phần này là giới thiệu các chỉ tiêu tổng chi phí và các chỉ tiêu chi phí đơn vị
trong ngắn hạn và trong dài hạn, đồng thời chỉ ra mối liên hệ giữa chúng với nhau. Các chỉ
tiêu chi phí là công cụ để chứng minh và tìm ra quy tắc tối đa hoá lợi nhuận của doanh
nghiệp. Chi phí biên là nguồn gốc của đường cung dốc lên. Chi phí kinh tế gồm chi phí kế
toán và chi phí cơ hội là cơ sở để phân biệt lợi nhuận kinh tế và lợi nhuận kế toán, để hiểu
trạng thái cân bằng dài hạn của doanh nghiệp trong ngành cạnh tranh hoàn hảo.

4.4 Chi phí kinh tế (chi phí cơ hội), chi phí kế toán (chi phí biểu hiện), chi phí ẩn

4.5 Các chỉ tiêu chi phí ngắn hạn.

4.6 Các chỉ tiêu chi phí dài hạn.

4.7 Mối quan hệ giữa chi phí ngắn hạn và chi phí dài hạn

4.8 Tính kinh tế theo quy mô

Chương 5 Thị trường Cạnh tranh hoàn hảo

Mục tiêu chính của chương này là nhằm rút ra được quy tắc hoạt động của các doanh
nghiệp trong thị trường cạnh tranh nhằm tối đa hoá lợi nhuận hay tối thiểu hoá lỗ lã trong
ngắn hạn, và từ đó xây dựng đường cung ngắn hạn của doanh nghiệp và ngành cạnh tranh.
Trong phần phân tích dài hạn sẽ giải thích quá trình dẫn đến trạng thái cân bằng dài hạn của
doanh nghiệp và ngành, lý giải sự hình thành lợi nhuận bình quân trong xã hội và chỉ ra
hiệu quả của thị trường cạnh tranh hoàn hảo.

5.1 Các đặc điểm của thị trường cạnh tranh hoàn hảo

5.2 Thị trường và doanh nghiệp trong ngắn hạn

5.3 Thị trường và doanh nghiệp trong dài hạn

5.4 Hiệu quả của thị trường cạnh tranh hoàn hảo

Chương 6 Thị trường Độc quyền

Mục tiêu của Chương này là chỉ ra quy tắc hoạt động của nhà độc quyền bán, chỉ rõ sự
khác biệt giữa độc quyền và cạnh tranh đối với giá cả, sản lượng. Từ sự khác biệt này cho
thấy tính không hiệu quả của độc quyền trong việc sử dụng nguồn lực xã hội và sự cần thiết
phải kiểm soát độc quyền.

Quy tắc phân bổ sản lượng sản xuất cho những nhà máy trực thuộc và phân bổ sản lượng
tiêu thụ cho các thị trường khác nhau rất có ý nghĩa trong thực tế cũng sẽ được giới thiệu
trong chương này.

6.1 Những lý do tồn tại độc quyền.

6.2 Hoạt động của Doanh nghiệp độc quyền

6.4. Phân biệt giá

6.4 Kiểm soát độc quyền

Chương 7 Thị trường Cạnh tranh độc quyền và Độc quyền nhóm

Mục tiêu nghiên cứu chương này là tiếp cận hành vi của các doanh nghiệp tồn tại phổ biến
trong thực tế để hoàn chỉnh hệ thống lý thuyết về cấu trúc thị trường.

Cân bằng ngắn hạn và dài hạn của doanh nghiệp cạnh tranh độc quyền sẽ được phân tích,
sau đó so sánh với cân bằng của thị trường cạnh tranh hoàn hảo để chỉ ra ưu, nhược điểm
của thị trường này.

Tính phức tạp vốn có của thị trường độc quyền nhóm sẽ gây ra sự khó khăn và không thể
đưa ra một mô hình chuẩn, đúng đắn chung cho các ngành khác nhau của thị trường này.
Do vậy, các mô hình độc quyền nhóm khác nhau cũng sẽ được giới thiệu.

7.1 Thị trường cạnh tranh độc quyền

7.2 Thị trường độc quyền nhóm

7.3 Giới thiệu về lý thuyết trò chơi.

PHẦN 2: KINH TẾ VĨ MÔ

Chương 8: TỔNG QUAN VỀ KINH TẾ HỌC VĨ MÔ

Mục tiêu của chương là giới thiệu tổng quan về kinh tế vĩ mô: Đưa ra các vấn đề kinh tế
vĩ mô trọng tâm cần giải quyết, xác định các mục tiêu vĩ mô cơ bản cần đạt được bằng
các công cụ chính sách kinh tế vĩ mô. Ngoài ra chương này cũng nêu hai công cụ cơ bản
để phân tích kinh tế vĩ mô là tổng cung và tổng cầu.
8.1. Đối tượng nghiên cứu của kinh tế vĩ mô
8.2 Sơ đồ chu chuyển kinh tế
8.3 Đo lường sản lường quốc gia
8.4 Các đồng nhất thức vĩ mô
8.5. Mục tiêu của kinh tế vĩ mô
8.6 Các công cụ chính sách điều tiết vĩ mô
8.7. Mô hình tổng cung tổng cầu

Chương 9. LÝ THUYẾT XÁC ĐỊNH SẢN LƯỢNG CÂN BẰNG

Mục tiêu chương này là xác định các thành phần của tổng cầu, phân tích các nhân tố tác
động đến các thành phần này và xây dựng mối quan hệ giữa chúng. Tìm hiểu cách thức
để nền kinh tế đạt được trạng thái cân bằng, cách điều chỉnh khi xuất hiện các cú sốc và
cuối cùng là lý giải nghịch lý của tiết kiệm
Để dễ dàng tiếp cận các vấn đề kinh tế vĩ mô vốn phức tạp, chúng ta sẽ sử dụng mô hình
nền kinh tế đơn giản chỉ có 2 khu vực để phân tích: hộ gia đình và doanh nghiệp

9.1 Tổng cầu trong mô hình kinh tế đơn giản
9.2 Các phương pháp xác định sản lượng cân bằng quốc gia
9.3 Mô hình số nhân.

Chương 10. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

Mục tiêu nghiên cứu
Trong chương này, chúng ta cần nắm được những vấn đề sau: Chính sách tài khóa và tác
động của chính sách này đến tổng cầu, Số nhân chi tiêu chính phủ, Các nhân tố ổn định
tự động nền kinh tế, Ngân sách, thâm hụt ngân sách, và nợ quốc gia, Những hạn chế của
chính sách tài khóa chủ động,

10.1. Xác định sản lượng cân bằng trong mô hình kinh tế đóng có chính phủ.
10.2. Xác định sản lượng cân bằng trong mô hình kinh tế mở
10.3 Chính sách tài khóa.

Chương 11: TIỀN TỆ, NGÂN HÀNG VÀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
Mục tiêu nghiên cứu
Trong chương này, chúng ta nắm những vấn đề sau : Tiền và các chức năng của tiền, vai
trò của Ngân hàng Trung ương, các ngân hàng TM tạo tiền như thế nào? Ngoài ra, học
viên cần tìm hiểu cân bằng trên thị trường tài chính và tiền tệ, cũng như các mục tiêu và
công cụ của chính sách tiền tệ và nguyên tắc thực hiện chính sách tiền tệ.

11.1. Tiền tệ và hoạt động của ngân hàng
11.2. Thị trường tiền tệ
11.3. Chính sách tiền tệ

Chương 12. MÔ HÌNH IS-LM

Mục tiêu của chương này là dùng mô hình IS-LM để mô tả mối quan hệ mật thiết và sự
tương tác giữa thị trường hàng hoá và thị trường tiền tệ, đồng thời xác định sản lượng và
lãi suất cân bằng trên cả 2 thị trường hàng hoá và tiền tệ. Qua mô hình IS-LM, giúp
chúng ta đánh giá tác động thực sự của chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ đến nền
kinh tế

12.1.Thị trường hàng hoá và đường IS
12.2.Thị trường tiền tệ và đường LM
12.3.Cân bằng đồng thời trên thị trường hàng hoá và thị trường tiền tệ
12.4. Tác động của chính sách tài khoá
12.5. Tác động của chính sách tiền tệ
12..6.Tác động phối hợp của chính sách tài khoá và chính sách tiền tệ

Chương 13. LẠM PHÁT VÀ THẤT NGHIỆP

Mục tiêu chương này là tìm hiểu nguyên nhân gây ra lạm phát, phân biệt tác động của
từng loại lạm phát, đồng thời đưa ra các biện pháp để kiềm chế lạm phát. Thứ hai là tìm
hiểu những nguyên nhân gây ra thất nghiệp và tác hại của nó. Cuối cùng xem xét mối
quan hệ giữa lạm phát và thất nghiệp trong ngắn hạn và dài hạn.
13.1. Lạm phát
13.2 Tác động của lạm phát
13.3 Biện pháp giảm lạm phát.
13.4 Thất nghiệp
13.5 Mối quan hệ giữa lạm phát và thất nghiệp

Chương 14. PHÂN TÍCH KINH TẾ VĨ MÔ TRONG NỀN KINH TẾ MỞ
Chương này nghiên cứu các vấn đề có liên quan và tác động đến hoạt động kinh tế của
nền kinh tế mở như : thị trường ngoại hối, tỷ giá hối đoái danh nghĩa và tỷ giá hối đoái
thực, các cơ chế tỷ giá khác nhau đã được áp dụng . Sau cùng phân tích tác động của từng
chính sách kinh tế vĩ mô trong từng cơ chế tỷ giá đến sản lượng và công ăn việc làm
trong mỗi nền kinh tế như thế nào.

14.1. Thị trường ngoại hối và tỷ giá hối đoái
14.2. Cán cân thanh toán
14.3. Cân bằng bên trong và bên ngoài
14.4.Tác động của chính sách tài khoá trong nền kinh tế mở
14.5. Tác động của chính sách tài khoá trong nền kinh tế nhỏ, mở và vốn tự do lưu
chuyển.
14.6. Tác động của chính sách tiền tệ trong nền kinh tế mở
14.7.Tác động của chính sách tiền tệ trong nền kinh tế nhỏ, mở và vốn tự do lưu chuyển.
14.8. Tác động của chính sách ngoại thương

Comments are closed.