Môn học: Kinh tế phát triển

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

KINH TẾ PHÁT TRIỂN

1. MÃ SỐ: CBTC 507  Kinh tế Phát triển

2. Tổng số tín chỉ của học phần: 2 tín chỉ (1, 1)

3. Giảng viên giảng dạy học phần: Bộ môn Kinh tế Phát triển

4. Mô tả học phần:

Học phần khởi đầu với phần giới thiệu tổng quan về các mô thức phát triển, khởi đầu vào nửa thế kỷ 20 và kéo dài cho đến hiện nay. Tiến trình tăng trưởng kinh tế và các mối quan hệ thực tiễn giữa tăng trưởng và bất bình đẳng, giữa tăng trưởng và giảm nghèo sẽ được thảo luận dưới góc độ tranh luận và hàm ý chính sách.  Mặc dù các mô hình tăng trưởng đã được trình bày trong các học phần, học phần này sẽ chú trọng vào những bài học chính sách được rút tỉa từ những nghiên cứu thực tiễn về tăng trưởng.  Những phần thảo luận tiếp theo sẽ nói về các vấn đề ngành, bao gồm vai trò của hàng hóa xuất khẩu sơ cấp và bản chất của tiến trình công nghiệp hóa.

Bên cạnh đó, học phần cũng sẽ xem xét vai trò của thương mại và chính sách thương mại cùng những vấn đề về thể chế và quản trị nhà nước, đây được xem như đầu vào lẫn đầu ra của tiến trình phát triển.  Tiếp theo là các vấn đề chính sách liên quan đến y tế, giáo dục và sự bền vững môi trường.  Sau cùng, sẽ xem xét vai trò của viện trợ nước ngoài và sự vay mượn quốc tế, khủng hoảng nợ, khủng hoảng tài chính cùng những vấn đề quản lý kinh tế vĩ mô cụ thể ở các nước đang phát triển.

Tiếp thu kiến thức môn học này sẽ thuận lợi hơn nếu sinh viên được trang bị các môn học như  Kinh tế học Vi và Vĩ mô, Kinh tế Phát triển – Đại cương, và Kinh tế lượng từ bậc đại học.

5. Mục tiêu của học phần:

Mục tiêu của học phần là giúp học viên làm quen với những chủ đề chính của kinh tế học phát triển và để khám phá những hàm ý chính sách của lý thuyết phát triển đương đại.  Môn học giới thiệu nhiều chủ đề, vượt ra khỏi khuôn khổ kinh tế học để giải thích những vấn đề liên quan đến quản trị, chính sách xã hội và ổn định môi trường.  Học phần chú trọng vào sự phức tạp của tiến trình phát triển, cung cấp cho học viên những công cụ phân tích để hiểu được các tiến trình phát triển kinh tế và thay đổi xã hội.

6. Nội dung chi tiết học phần:

Chương 1. GIỚI THIỆU 

    1. Các mô thức phát triển

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 1. 

    1. Đo lường Tăng trưởng Kinh tế và Phát triển

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 2. 

Tăng trưởng của Trung Quốc” mimeo.

Chương 2. LÝ THUYẾT TĂNG TRƯỞNG

    1. Tăng trưởng kinh tế: Khái niệm và mô thức

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 3. 

    1. Các lý thuyết Tăng trưởng Kinh tế – Các mô hình cho chúng ta biết gì về Tăng trưởng Kinh tế?

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 4.

Chương 3. NGHÈO ĐÓI VÀ TĂNG TRƯỞNG

    1. Tăng trưởng có tốt cho người nghèo không?

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 6. 

Bài đọc gợi ý:

Dollar, David and Aart Kraay (2002) “Growth IS Good for the Poor,” http://siteresources.worldbank.org/DEC/Resources/22015_Growth is_Good_for_Poor.pdf.

 Ravallion, Martin (2004) “Pro-Poor Growth: A Primer,” World Bank Policy Research Working Paper 3242, March.

    1. Nghèo đói ở nông thôn và Tăng trưởng

Bài đọc yêu cầuPerkins et al. 2006. Chương16.

Bài đọc gợi ý:

Ghose, Ajit K. (2004) “The Employment Problem in India,” Economic and Political Weekly, November 27, pp. 5106-5116.

Chương 4. BẤT BÌNH ĐẲNG VÀ TĂNG TRƯỞNG

    1. Tranh luận về sự Hội tụ và Phân kỳ

Bài đọc yêu cầu:

Kenny, Charles (2005) “Why are We Worried About Income? Nearly Everything that Matters is Converging,” World Development, 33:1, pp. 1-19.

Bài đọc gợi ý:

Pritchett, Lant (1997) “Divergence, Big Time,” Journal of Economic Perspectives, 11, 3, Summer, 3-17.

Lindert, P.H. and J. G. Williamson (2001) “Does Globalization Make the World More Unequal?” National Bureau of Economic Research, Working Paper No. 8228, April.

    1. Tăng trưởng và phân phối

Bài đọc yêu cầu:

Bowman, Kirk (1997) “Should the Kuznets Curve Be Relied on to Produce Equalizing Growth? Evidence from Post-1950 Development,” World Development, 25:1, pp. 127-143.

Bài đọc gợi ý:

Szekely, M. and Marianne Hilgert (1999) “What’s Behind the Inequality We Measure: An Investigation Using Latin American Data,” Inter-American Development Bank, Research Department Working Paper No. 409, (December).

Chương 5. NÔNG NGHIỆP VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN 

    1. Xuất khẩu hàng nguyên liệu sơ cấp

Bài đọc yêu cầu:Perkins et al. 2006. Chương 17. 

Bài đọc gợi ý:

Panagariya, Arvind (2003) “International Trade,” Foreign Policy, 139, November-December, pp. 20-28.

    1. Tài nguyên thiên nhiên: Phước lành hay Lời nguyền?

Bài đọc yêu cầu:

Wright, Gavin and Jesse Czelusta (2004) “The Myth of the Resource Curse,” Challenge, 47:2, 6-38.

Bài đọc gợi ý:

Stijns. Jean-Philippe (2005) “Natural resource abundance and Economic Growth revisited,” Resources Policy, 30, pp. 107-130.

Chương 6. CÔNG NGHIỆP HÓA 

    1. Chính sách công nghiệp

Bài đọc yêu cầu:Perkins et al. 2006. Chương 18. 

Bài đọc gợi ý:

Lall, Sanjaya (2000) “The Technological Structure and Performance of Developing Country Manufactured Exports, 1985–98,” Oxford Development Studies, 28:3, pp. 337-369.

UNCTAD (2006) Trade and Development Report, Chapter 5.

    1. Chính sách thúc đẩy sự học hỏi và cách tân

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 18.

Bài đọc gợi ý:

Ritchie, Bryan K. (2005) “Progress Through Setback or Mired in Mediocrity? Crisis and Institutional Change in Southeast Asia,” Journal of East Asian Studies, 5, pp. 273–313.

Hobday, Mike (2003) “Innovation in Asian Industrialization: A Gerschenkronian Perspective.” Oxford Development Studies, 31:3, pp. 294-314.

Chương 7. THƯƠNG MẠI VÀ PHÁT TRIỂN 

    1. Ngoại thương, Tăng trưởng và Giảm nghèo

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 19. 

Bài đọc gợi ý:

Rodriguez, Francisco and Dani Rodrik (2000) “Trade Policy and Economic Growth Tăng trưởng: A Skeptic’s Guide to the Cross-National Evidence,” mimeo, August.

    1. Các chính sách hỗ trợ chủ trương hướng ngoại (outward orientation)

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 19. 

Chương 8. THỂ CHẾ

    1. Thể chế và Tăng trưởng

Bài đọc yêu cầu:

Rodrik, Dani and Arvind Subramanian (2003) “The Primacy of Institutions: What This Does and Does Not Mean,” Finance and Development, June, pp. 31-34

Bài đọc gợi ý:

Rodrik, Dani (1999) “Institutions for High Quality Growth: What Are They and How to Acquire Them,” http://ksghome.harvard.edu/~drodrik/institutions.pdf.

    1. Quản trị

Bài đọc yêu cầu:

Khan, Mushtaq H. (2006) “Governance, Economic Growth and Development since the 1960s,” http://www0.un.org/esa/policy/backgroundpapers/khan_background_paper.pdf.

Bài đọc gợi ý:

Shleifer, A. and R. W. Vishny (1993) “Corruption,” Quarterly Journal of Economics, 108:3, pp. 599-617.

Chương 9. GIÁO DỤC VÀ Y TẾ

    1. Giáo dục, Tăng trưởng và Nghèo đói

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 8. 

Bài đọc gợi ý:

Hannum, Emily and Claudia Buchman (2005) “Global Educational Expansion and Socio-Economic Development: An Assessment of Findings from the Social Sciences,” World Development, 33:3, pp. 333–354.

Eric A. Hanushek, Eric A. (2005) “Why Quality Matters in Education,” Finance and Development, 42:2, June.

    1. Chính sách y tế và các kết quả phát triển

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 9.

Bài đọc gợi ý:

Blumenthal, David and William Hsiao (2005) “Privatization and Its Discontents — The Evolving Chinese Health Care System,” The New England Journal of Medicine, 353:11, September 15.

McIntyre, Diane, Michael Thiedea, Goran Dahlgre and Margaret Whitehead (2006) “What are the economic consequences for households of illness and of paying for health care in low- and middle-income country contexts?”  Social Science & Medicine, 62, pp. 858–865.

Chương 10. SỰ BỀN VỮNG

    1. Các thất bại thị trường và kiểm soát ô nhiễm

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 20. 

Bài đọc gợi ý:

O’Connor, David (1998) “Applying economic instruments in developing countries: from theory to implementation,” Environment and Development Economics, 4, pp. 91–110.

    1. Tài nguyên không phục hồi

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 20

Bài đọc gợi ý:

Howarth, Richard B. (2007) “Towards an operational sustainability criterion,” Ecological Economics, 63, pp. 656–663.

Chương 11. VIỆN TRỢ NƯỚC NGOÀI VÀ NỢ NƯỚC NGOÀI

    1. Việc sử dụng và lạm dụng nợ nước ngoài/ và khủng hoảng tài chính

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 15.

    1. Viện trợ nước ngoài, Tăng trưởng và Phát triển

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 14.

Chương 12. QUẢN LÝ NỀN KINH TẾ MỞ

    1. Cân bằng trong nền kinh tế mở, nhỏ

Bài đọc yêu cầu: Perkins et al. 2006. Chương 21. 

    1. Chính sách bình ổn

Bài đọc yêu cầu:Perkins et al. 2006. Chương 19. 

7. Tài liệu học tập và tham khảo:

Bài đọc yêu cầu được liệt kê theo mỗi bài giảng trong lịch học cụ thể bên dưới.  Học viên phải đọc những bài này trước khi lên lớp.

  • Sách giáo khoa chính

Nguyễn Trọng Hoài và các tác giả, Kinh tế Phát triển. NXB Lao động, 2007.

Perkins, Dwight, Steven Radelet and David Lindauer, Economics of Development (Sixth Edition), New York: WW Norton and Company, 2006 (gọi tắt là Perkins et al. 2006).

  • Trang Web tham khảo

Asian Development Bank:  http://www.adb.org/

Center for Global Development: http://www.cgdev.org/

ELDIS: http://www.eldis.org/

IDEAs: http://www.ideaswebsite.org/

International Monetary Fund: http://www.imf.org/

National Bureau of Economic Research: http://www.nber.org/

Website of UNDP (tiếng Việt): http://www.undp.org.vn/

Website of the World Bank (tiếng Việt): http://www.worldbank.org.vn/

Bên cạnh đó, cũng cần như duy trì việc theo dõi tin tức kinh tế phát triển và chính sách trong suốt học kỳ, đặc biệt là các tin tức và sự kiện liên quan đến Việt Nam và thế giới.

Tóm tắt bài giảng có thể tìm thấy trên trang web của Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright, Học liệu mở FETP OCW (www.fetp.edu.vn), môn Chính sách Phát triển.

 8. Phương pháp giảng dạy và đánh giá kết quả học phần:

Các bài giảng trên lớp sẽ được triển khai theo lịch trình, theo đó giảng viên sẽ giải thích, hướng dẫn các vấn đề lý thuyết, các bằng chứng thực nghiệm có kết hợp với thảo luận tình huống.

Để quá trình giảng dạy và học tập mang tính tương tác cao và hiệu quả, học viên luôn được khuyến khích đặt câu hỏi, nêu các vấn đề lý thuyết hay thực tế cần được làm rõ ngay trên lớp.

Ngoài ra, học viên còn được khuyến khích mang đến lớp các vấn đề thời sự trong nước và quốc tế có liên quan từ tin tức và báo chí để cùng chia sẻ và thảo luận.

Để hoàn tất học phần, sẽ có một bài nghiên cứu chính sách, một bài thi giữa kỳ và một bài thi cuối kỳ. Các bài thi sẽ dựa vào những thông tin đã được chuyển tải trong tất cả bài giảng, bài đọc yêu cầu. Trong khi thi, học viên không được mang theo bất kỳ tài liệu liên quan nào vào phòng thi.

Bài nghiên cứu chính sách: Mỗi bài nghiên cứu sẽ dài tối đa 5 trang đánh máy A4.  Bài nghiên cứu chính sách là bài tập cá nhân theo đó mỗi sinh viên sẽ quyết định chủ đề liên quan đến các bài giảng của môn học.  Hình thức bài nghiên cứu sẽ như một báo cáo chính thức, trong đó phân tích vấn đề được nêu và đưa ra những khuyến nghị chính sách thực tế và logic. Để bài viết có chất lượng và đúng chuẩn, cần đọc thật kỹ tài liệu hướng dẫn.

Học viên được yêu cầu tham dự đầy đủ các buổi học, đọc kỹ tài liệu trước khi lên lớp, tích cực tham gia thảo luận trong và ngoài lớp học, hoàn thành tất cả những nhiệm vụ được giao đúng hạn, và tham gia đầy đủ các kỳ kiểm tra.

Cách thức tính điểm

Điểm của học phần sẽ được tính theo trọng số sau đây

  • Quá trình (bài nghiên cứu chính sách, kiểm tra giữa kỳ): 40%
  • Kiểm tra cuối khoá: 60%
  • Tổng cộng: 100% = 10 điểm

Comments are closed.