Môn học: Kinh tế phát triển 1

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

HỌC PHẦN KINH TẾ PHÁT TRIỂN I

SỐ TÍN CHỈ : 2

  1. Giảng viên
  • TS.Nguyễn Trọng Hoài    hoaianh@ueh.edu.vn
  • TS.Nguyễn Hoàng Bảo   nguyenhoangbao2003@yahoo.com
  • TS.Lê Ngọc Uyển    leuyenphuong2002@yahoo.com
  • TS.Lưu Bảo Đoan (Thỉnh giảng tử Đại học Khoa học xã hội nhân văn)
  1. Thời lượng giảng dạy
  • Tín chỉ: 3 TC
  • Thời gian học lý thuyết: 2 TC
  • Thời gian viết tiểu luận và nghiên cứu: 1 TC
  1. Mục tiêu môn học

Sau khi kết thúc môn học, sinh viên có thể:

  • Giải thích và phân biệt các khái niệm liên quan đến phát triển kinh tế; biết cách tính các chỉ tiêu đo lường trình độ , thành tích tăng trưởng và phát triển của một quốc gia như.
  • Hiểu biết các nguồn lực căn bản để phát triển kinh tế của một quốc gia
  • Hiều một cách hệ thống các lý thuyết phát triển căn bản
  • Nắm rõ những vấn đề căn bản cần phải giải quyết trong quá trình phát triển nội bộ của một nước như: nghèo đói, bất bình đẳng; nạn nhân mãn; đô thị hóa; ô nhiễm môi trường
  • Nắm rõ những vấn đề cần quan tâm trong quá trình phát triển của các khu vực chủ yếu trong nền kinh tế như nông nghiệp, công nghiệp, ngoại thương trong bối cảnh toàn cầu hóa.
  • Hiều biết sự tác động và phụ thuộc lẫn nhau giữa nền kinh tế các nước, các khu vực trên thế giới

Từ đó có thể viết các bài phân tích chính sách kinh tế hoặc cao hơn là tham gia vào quá trình hoạch định chính sách phát triển.

  1. Phương pháp giảng dạy :
  • Giảng viên sẽ trình bày những nội dung lý thuyết cơ bản
  • Sinh viên cũng có cơ hội trình bày quan điểm của mình thông qua bài tập nhóm từ 5-7 người là một bài nghiên cứu các chủ để phát triển, Mỗi bài nghiên cứu sẽ dài tối đa 10 trang đánh máy A4, font chữ 12 Time-New Romain. Nhóm sẽ quyết định chủ đề liên quan đến các bài giảng/chủ đề của môn học và nộp đề xuất cho các giảng viên để duyệt trước khi viết. Hình thức bài nghiên cứu sẽ bao gồm những nội dung:

 (1) Trình bày thực trạng vấn đề, phát hiện những điểm tích cực và tiêu cực, tìm hiểu nguyên nhân các tiêu cực, liên hệ đến thực tế Việt Nam bằng dữ liệu cập nhật

(2) Đề xuất các chính sách, giải pháp để phát huy các tích cực, khắc phục  các tiêu cực

  1. Sách giáo khoa chính
[1] Perkins, Dwight, Steven Radelet and David Lindauer, Economics of

Development (Sixth Edition), New York: WW Norton and Company, 2006.

[2] Nguyễn Trọng Hoài và cộng sự, Kinh tế phát triển, giáo trình Đại học Kinh tế

Tp.HCM, xuất bản lần thứ 2, Nhà Xuất Bản Lao Động, 2010.

[3] Todaro M.P và Stephen C. Smith, Economics Development, tenth edition,

England, Pearson Education Limited, 2009.

  1. Trang Web tham khảo
  • Asian Development Bank: http://www.adb.org/
  • Center for Global Development: http://www.cgdev.org/
  • ELDIS: http://www.eldis.org/
  • IDEAs: http://www.ideaswebsite.org/
  • International Monetary Fund: http://www.imf.org/
  • National Bureau of Economic Research: http://www.nber.org/
  • Website of UNDP (tiếng Việt): http://www.undp.org.vn/
  • Website of the World Bank (tiếng Việt): http://www.worldbank.org.vn/
  • Website c_a th_y Ph_m Hoàng Văn v_ môn h_c
  • https://sites.google.com/site/developmentreadings/
  • World Bank Development Data and Statistics (www.worldbank.org/data/)
  • IMF World Economic Outlook (www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2005/01/index-htm)
  • United Nations Economic and Social Development (www.un.org/ecosocdev/)
  • United Nations Statistics Division (unstats.un.org/unsd/)
  • Human Development Report (hdr.undp.org)
  1. Yêu cầu của môn học

Học viên phải đọc các bài đọc trước giờ lên lớp, tham gia thảo luận tích cực và hoàn thành tất cả bài tập nhóm được giao.

  1. Đánh giá
  • Bài viết nghiên cứu 30%
  • Bài thi cuối kỳ 70%

 

  1. Các chủ đề của môn học

Chủ đề 1: Các vấn đề chung về tăng trưởng và phát triển kinh tế

  • Bài đọc yêu cầu:
  • Perkins et al. 2006. Chương 1,2 &3.
  • Nguyễn Trọng Hoài và cộng sự. Chương 1 và 2&3
  • Bài đọc gợi ý:
  • Todaro et al. 2009. Chương 1&2

Chủ đề 2:Các lý thuyết Tăng trưởng Kinh tế

  • Bài đọc yêu cầu: 
  • Perkins et al. 2006. Chương 4.
  • Nguyễn Trọng Hoài và cộng sự. Chương 3
  • Bài đọc gợi ý:Todaro et al. 2009. Chương 3

Chủ đề 3: Các nguồn lực phát triển

  • Bài đọc yêu cầu: 
  • Perkins et al. 2006. Chương 8 &,11.
  • Nguyễn Trọng Hoài và cộng sự. Chương 6
  • Bài đọc gợi ý:Todaro et al. 2009. Chương 8&10

Chủ đề 4:Nghèo đói, bất bình đẳng và tăng trưởng kinh tế

  • Bài đọc yêu cầu:
  • Nguyễn Trọng Hoài và cộng sự. Chương 5
  • Bài đọc gợi ý:
  • Todaro et al. 2009. Chương 5

Chủ đề 5: Các vấn đề cần quan tâm trong quá trình phát triển nông nghiệp

  • Bài đọc yêu cầu:
  • Nguyễn Trọng Hoài và cộng sự. Chương 7
  • Perkins et al. 2006. Chương 15.
  • Bài đọc gợi ý:
  • Todaro et al. 2009. Chương 9

Chủ đề 6: Các vấn đề cần quan tâm trong quá trình phát triển công nghiệp

  • Bài đọc yêu cầu:
  • Nguyễn Trọng Hoài và cộng sự. Chương 8
  • Perkins et al. 2006. Chương 17.
  • Bài đọc gợi ý:
  • Todaro et al. 2009. Chương 7

Chủ đề 7: Ngoại thương và tăng trưởng

  • Bài đọc yêu cầu:
  • Nguyễn Trọng Hoài và cộng sự. Chương 12
  • Perkins et al. 2006. Chương 18.
  • Bài đọc gợi ý:
  • Todaro et al. 2009. Chương 12

Chủ đề 8: Môi trường và phát triển

  • Bài đọc yêu cầu:
  • Nguyễn Trọng Hoài và cộng sự. Chương 10
  • Perkins et al. 2006. Chương 6.
  • Bài đọc gợi ý:
  • Todaro et al. 2009. Chương 10

Chủ đề 9: Toàn cầu hóa

  • Bài đọc yêu cầu:
  • Nguyễn Trọng Hoài và cộng sự. Chương 9
  • Bài đọc gợi ý:
  • Todaro et al. 2009. Chương 16

 

  1. Nội dung chi tiết:

CHỦ ĐỀ 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TĂNG TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ

1.1Tăng trưởng và phát triển kinh tế

1.1.1 Khái niệm tăng trưởng và phát triển kinh tế

    1. Sự cần thiết phải tăng trưởng kinh tế nhanh

1.1.3 Các điều kiện tăng trưởng kinh tế

1.1.4 Mục tiêu của phát triển

    1. Các chỉ tiêu đo lường tăng trưởng và phát triển

1.2.1  Nhóm các chỉ tiêu đo lường sự tăng trưởng

      1. Nhóm các chỉ tiêu thay đổi cơ cấu
      2. Nhóm các chỉ tiêu về chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường
      3. Chỉ số phát triển con người HDI
    1. Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế
    1. Các nhân tố ảnh hưởng trực tiếp

1.3.2 Các nhân tố ảnh hưởng gián tiếp

1.4 Phân loại các nước trên thế giới:

1.4.1Cơ sở phân loại

1.4.2 Đặc điểm của các nước phát triển/đang phát triển

1.5 Những trở ngại trong quá trình phát triển:

1.6 Vai trò của nhà nước trong quá trình phát triển

 

CHỦ ĐỀ 2: CÁC LÝ THUYẾT PHÁT TRIỂN

2.1 Quan điểm của trường phái cổ điển :Adam Smith- David Ricardo

2.2 Quan điểm của trường phái tân cổ điển: Alfred Marshall

2.3 Quan điểm của J.M. Keynes

2.4 Mô hình Harrod Domar

2.5 Quan điểm của trường phái thay đổi cơ cấu: Athur Lewis-Hollis Chenery

2.6 Lý thuyết về các giai đoạn tăng trưởng: Rostow

2.7 Mô hình Robert Solow

CHỦ ĐỀ 3: CÁC NGUỒN LỰC PHÁT TRIỂN

3.1Vốn

3.1.1Phân biệt vốn sản xuất và vốn đầu tư

      1. Các nhân tố ảnh hưởng đến vốn đầu tư
      2. Các nguồn hình thành vốn đầu tư
    1. Lao động
    1. Khái niệm, vai trò và đặc điểm nguồn lao động xã hội
    2. Đánh giá nguồn lao động xã hội và đánh giá việc sử dụng nguồn lao động xã hội
    3. Cơ cấu thị trường lao động

3.2.4 Các nhân  tố ảnh hưởng đến chất lượng lao động

    1. Khoa học công nghệ

3.3.1Khái niệm

3.3.2Các hướng nghiên cứu khoa học công nghệ cơ bản

    1. Tài nguyên thiên nhiên:

3.4.1Khái niệm, đặc điểm, phân loại TNTN

3.4.2Vấn đề sở hữu và địa tô của TNTN

3.5 Sự đóng góp của từng nguồn lực vào tăng trưởng

CHỦ ĐỀ 4: NGHÈO ĐÓI, BẤT BÌNH ĐẲNG TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN

 4.1 Khái niệm nghèo đói, bất bình đẳng

4.2 Các chỉ tiêu đo lường nghèo đói, bất bình đẳng

4.3 Một số lý thuyết về nghèo đói và bất bình đẳng

4.4 Nguyên nhân nghèo đói, bất bình đẳng

4.5 Kinh nghiệm xoá đói, giảm nghèo của một số nước trên thế giới

4.6 Thành tích, kinh nghiệm xoá đói, giảm nghèo của Việt Nam

 

CHỦ ĐỀ 5: CÁC VẤN ĐỀ CẦN QUAN TÂM TRONG QUÁ TRÌNH NÔNG NGHIỆP

5.1 Khái niệm, vai trò, đặc điểm của sản xuất nông nghiệp

    1. Các vấn đề then chốt trong quá trình phát triển sản xuất nông nghiệp
      1. Vấn đề sở hữu và cải cách đất đai
      2. Đổi mới công nghệ trong nông nghiệp
      3. Nâng cao trình độ lao động nông nghiệp

5.2.4   Huy động vốn cho nông nghiệp

5.2.5  Chính sách hỗ trợ của nhà nước: chính sách giá cả, chính sách trợ cấp, kho dự trữ, thuế, hạn ngạch..

 

CHỦ ĐỀ 6:CÔNG NGHIỆP TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN

6.1 Khái niệm, vai trò, đặc điểm của sản xuất công nghiệp

    1. Các điều kiện tiền đề cho công nghiệp hoá
      1. Điều kiện tự nhiên
      2. Chính sách mậu dịch trong và ngoài nước
      3. Giáo dục
      4. Cơ sở hạ tầng

6.2.5  Môi trường vĩ mô và vấn đề thể chế

6.3Các vấn đề cần quan tâm trong quá trình phát triển công nghiệp

6.3.1 Đô thị hóa

6.3.2 Lựa chọn công nghệ

6.3.3 Lợi thế kinh tế theo qui mô

    1. Phát triển công nghiệp qui mô vừa và nhỏ

6.3.5 Phát triển công nghiệp song song với phát triển nông nghiệp

6.3.6 Cái giá mà xã hội phải trả cho công nghiệp hóa

CHỦ ĐỀ 7: NGOẠI THƯƠNG VÀ PHÁT TRIỂN

7.1 Khái niệm, vai trò của ngoại thương trong quá trình phát triển

7.2 Chiến lược xuất khẩu thô

7.3 Chiến lược thay thế nhập khẩu

7.4 Chiến lược đẩy mạnh xuất khẩu

CHỦ ĐỀ 8: MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN

    1.   Vì sao môi trường bị phá hủy

8.2  Các mô hình kinh tế về môi trường

    1.   Phát triển nông thôn và môi trường: thoái hóa đất trồng, phá rừng

8.4  Phát triển đô thị và môi trường:các khu ổ chuột, tắt nghẽn giao thông, nước sạch, hệ thống vệ sinh

    1. Trái đất nóng lên và thay đổi khí hậu
    2. Các lựa chọn chính sách trong các nước phát triển

CHỦ ĐỀ 9: TOÀN CẦU HOÁ VÀ PHÁT TRIỂN

9.1 Lịch sử toàn cầu hoá

9.2 Đặc điểm, tích cực, tiêu cực của toàn cầu hoá

9.3 Giải pháp khắc phục tiêu cực của toàn cầu hoá

Comments are closed.